Wie niet aangesloten is op de openbare riolering, is verplicht om het afvalwater individueel te zuiveren. Dat gebeurt via een IBA-systeem, biologische put of miniwaterzuivering. In deze installatie komt al het afvalwater van het gebouw terecht, inclusief toiletwater. De installatie zuivert dit water lokaal voordat het wordt geloosd in een gracht of infiltratievoorziening.
Een bioput werkt alleen correct wanneer ze regelmatig wordt geledigd en gereinigd. Zonder onderhoud raakt het systeem uit balans, met geurhinder, slechte zuivering en mogelijke lozingsproblemen als gevolg.
Ruimdienst Vergote verzorgt het ledigen en reinigen van IBA-systemen, biologische putten en miniwaterzuiveringen in West-Vlaanderen, met uitvalsbasis Torhout. Als familiebedrijf werken wij correct, doordacht en met kennis van de werking van deze installaties.
Wat is een IBA of biologische put?
Een bioput zuivert afvalwater op plaatsen waar aansluiting op een rioleringsnet niet mogelijk is. Om de lozingswaarden zo laag mogelijk te houden, wordt het afvalwater biologisch behandeld. Dat gebeurt meestal door beluchting: er wordt zuurstof toegevoegd zodat bacteriën het afval kunnen afbreken.
Typisch bestaat een IBA of biologische put uit meerdere compartimenten, zoals:
- een voorbezinktank
- een beluchtingstank (waar zuurstof wordt toegevoegd)
- een nabezinktank
Doordat toiletwater en huishoudelijk afvalwater samen in de IBA terechtkomen, ontstaat sneller slibopbouw dan bij systemen die aangesloten zijn op het riool. Regelmatig onderhoud is daarom essentieel voor een goede werking.
reinigen van IBA-systemen
Een IBA is geen gewone put die je zomaar “helemaal leeg” trekt zoals een beerput. Het doel is functioneel onderhoud: slib verwijderen waar nodig, en de installatie weer correct laten werken.
Onze aanpak omvat:
- Slibruiming (selectief en correct, volgens type installatie)
- Indien nodig: voorzichtig reinigen van compartimenten (zonder nuttige bacteriële werking onnodig te verstoren)
- Korte praktische check (toegankelijkheid, zichtbare afwijkingen, filters/voorfilter waar aanwezig)
- Netjes afsluiten en proper achterlaten
Waar relevant adviseren we ook wanneer bijkomend onderzoek nuttig is
Waarom periodiek ruimen noodzakelijk is
Een IBA-systeem (Individuele Behandelingsinstallatie) werkt anders dan een klassieke septische put. Daarom wordt een IBA niet volledig in één keer leeggetrokken.
Wij raden aan om periodiek de eerste kamer van de put te ledigen.
In dit compartiment hoopt zich het meeste slib op en gebeurt de voorbezinking. Door deze kamer tijdig te ruimen, blijft de werking van het systeem stabiel en efficiënt.
De andere compartimenten van het IBA-systeem worden pas na verloop van tijd geruimd, afhankelijk van:
- de vervuilingsgraad
- het gebruik
- de werking van de installatie
Op die manier blijft de biologische zuivering behouden, zonder de installatie onnodig te verstoren.
Beheer en verantwoordelijkheid
In Vlaanderen zijn er situaties waarbij Aquafin of een rioolbeheerder instaat voor (jaarlijks) onderhoud van IBA’s die door hen geplaatst/beheerd worden. In andere gevallen is de eigenaar zelf verantwoordelijk en schakelt die een erkende partij in.
Twijfel je welke situatie voor jou geldt? Dan is het nuttig om dit even te checken bij je gemeente/rioolbeheerder.
Veelgestelde vragen over IBA-systemen
Hoe vaak moet een IBA of biologische put geruimd worden?
Er bestaat geen vaste wettelijke termijn die voor elk systeem geldt. De frequentie hangt af van:
- het type IBA
- het aantal bewoners
- het waterverbruik
- de slibopbouw
In de praktijk zien we vaak dat een ruiming om de ± 2 jaar nodig is, maar het juiste moment wordt bepaald door de effectieve toestand van de installatie of de richtlijnen van fabrikant of beheerder.
Wordt een IBA volledig leeggetrokken zoals een beerput?
Nee. Een IBA wordt niet zomaar volledig leeggetrokken zoals een beerput. Het onderhoud bestaat uit gerichte slibruiming, zodat de installatie correct blijft functioneren en de biologische werking niet onnodig wordt verstoord.
Waarom wordt een beluchting toegevoegd aan een IBA-systeem?
Een beluchting is essentieel voor de goede werking van een IBA-systeem. Ze zorgt ervoor dat er voldoende zuurstof in het biologische zuiveringsproces aanwezig is, zodat de bacteriële werking actief en stabiel blijft.
De beluchting gebeurt via een compressor of pomp, die gedurende enkele uren per dag lucht in het systeem brengt. Hierdoor kunnen de bacteriën afvalstoffen efficiënt afbreken en blijft de zuivering optimaal functioneren. Zonder correcte beluchting vermindert de biologische werking, wat kan leiden tot geurhinder, slechtere zuivering of storingen aan het systeem.